Cho AI một vai và một người đọc

Cùng một câu "vì sao lãi suất ảnh hưởng đến giá nhà", bạn giải thích cho một sinh viên năm nhất sẽ khác hẳn khi giải thích cho một chủ doanh nghiệp. AI cũng cần biết điều này, nếu không nó sẽ nói theo kiểu trung bình, chẳng hợp ai.

Hãy nói cho AI hai điều: nó đang là ai, và nó đang viết cho ai.

Vai và người đọc làm gì?

Vai quyết định nó nhìn vấn đề từ đâu. Một biên tập viên sẽ chọn chữ khác một nhân viên chăm sóc khách hàng. Một người kèm học sẽ giải thích khác một chuyên gia viết báo cáo. Chỉ cần một dòng ngắn, như "bạn là người biên tập tin nhắn cho môi giới".

Người đọc quyết định mức độ khó và giọng điệu. Đó là ai, họ biết gì rồi, họ đang lo điều gì, họ đọc trên điện thoại hay đọc kỹ ở bàn làm việc. Phần này thường quan trọng hơn vai.

Vai không phải phép màu, nó không làm AI thật sự thành chuyên gia. Nó chỉ giúp AI chọn đúng cách nói trong những gì nó đã có. Vì thế, bạn vẫn phải kiểm tra nội dung, nhất là số liệu và dữ kiện.

Cách nhớ: trước khi giao việc, hãy nói được trong một câu "ai viết, cho ai đọc".

Muốn thấy rõ, bạn thử giữ nguyên nội dung, chỉ đổi người đọc từ "bạn bè" sang "cấp trên", rồi so hai bản.

Thử ngay

Trước, bạn gõ: Giải thích vì sao lãi suất tăng thì khách ngại mua nhà.
AI trả lời (ví dụ minh họa): Lãi suất tăng làm chi phí vay cao hơn, khiến nhiều người cân nhắc lại kế hoạch mua nhà và thị trường chậm lại.

Sau, bạn gõ: Bạn là người tư vấn giỏi kể chuyện đời thường. Giải thích cho một khách trẻ lần đầu mua nhà, đang lo trả góp, vì sao lãi suất tăng làm khoản trả mỗi tháng nặng hơn. Dùng một ví dụ về tiền ăn hằng tháng, tối đa 70 chữ, không dùng thuật ngữ.
AI trả lời (ví dụ minh họa): Hãy nghĩ tiền vay như khoản bạn thuê tiền của ngân hàng. Lãi suất là giá thuê. Giá thuê tăng thì mỗi tháng bạn trả nhiều hơn, giống như tiền ăn hằng tháng đắt lên mà thu nhập chưa đổi. Nên bạn cần tính trước mức trả mình chịu được.

Ví dụ trên chỉ để minh họa.

Nhớ nhanh

Vai: AI nhìn vấn đề từ đâu.
Người đọc: mức khó và giọng điệu.
Vẫn tự kiểm tra nội dung, vai không thay cho sự thật.

Còn khi bạn có sẵn một đoạn mẫu ưng ý thì sao? Xem Cho AI một ví dụ mẫu.